‘Mae ‘na Wyddyl yn y Dre’

‘Mae ‘na Wyddyl yn y Dre’ ydy teitl a thestun cyfres o ddarlithoedd a gynhelwyd ym Mhabell y Cymdeithasau rhwng 1.30 a 3.00 o’r gloch bob dydd. yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Llanelli a’r Cylch, Awst 2000. Roedd y rhaglen fel a ganlyn:

1. Dydd Mercher y 9fed Awst: Mae ’na Wyddyl yn y Dre’ – Casnewydd
Darlith: Martin Culliford, athro ysgol gyfun, hanesydd lleol a Sais a ddysgodd y Gymraeg.
Cadair: Paul Flynn AS (Gorllewin Casnewydd)
Cyn y ddarlith hon cyflwynwyd y gyfres gyfan gan y Bonheddwr Conor O’Riordan, Prif Gonswl Iwerddon yng Nghymru.

2.Dydd Iau y 10fed Awst: Mae ’na Wyddyl yn y Dre’ – Port Talbot
Darlith: Sally Roberts Jones, awdures a darlledydd.
Darlledwyd ei drama radio, ‘Strangers and Brothers’, am y Gwyddyl ym Mhort Talbot 150 o flynyddoedd yn ôl, gan BBC Cymru yn 1975.
Cadair: Prys Morgan, hanesydd ar staff Coleg y Brifysgol, Abertawe.

3.Dydd Gwener yr 11eg Awst: Mae ’na Wyddyl yn y Dre’ – Abertawe
Darlith: Roger Price, athro ysgol gyfun, hanesydd lleol ac awdur ‘Little Ireland – a history of the Irish and Greenhill, Swansea’.
Cadair: John Davies, hanesydd ac awdur ‘Hanes Cymru’ y llyfr cyntaf yn y Gymraeg i’w gyhoeddi gan Penguin.

4. Dydd Sadwrn y 12fed Awst: ‘Catholigion Gwyddelig a Diwylliant Cymru yn yr Ugeinfed Ganrif’
Darlith: Trystan Owain Hughes, Pennaeth, Ysgol Astudiaethau Crefydd a Diwinyddiaeth, Coleg y Drindod, Caerfyrddin ac awdur y llyfr, ‘Winds of change –: the Roman Catholic Church and society in Wales, 1916 – 1962’.
Cadair: Harri Pritchard‑Jones, meddyg, awdur a darlledydd.

Seiliwyd teitl y gyfres ar y llinell gyntaf o’r gân: ‘Gwyddel yn y Dre’ gan Twm Morris (‘Bob Delyn a’r Ebillion’).

English

Eisteddfod 1998

Eisteddfod 2002

Eisteddfod 2004

The Irish Famine: Wales Famine Forum

Hafan