An Eoraip ag Caint.

An raibh a fhios agat go n-úsáideann 60-65% de dhaonra an domhain ar a laghad dhá theanga ina mbeathaí laethúla? Go bhfuil breis is 100 teanga in úsáid ag muintir na hEorpa? Go n-úsáideann suas le 50 milliún de shaoránaigh an Aontais Eorpaigh teanga eile ina mbeathaí laethúla seachas teanga an stáit ina maireann siad? Tá na fírici seo agus a lán sonraí suimiúla eile faoi theangacha agus lucht a labhartha le fáil i leabhrán nua ‘An Eoraip ag Caint’ atá foilsithe le déanaí ag ‘An Biúró Eorpach do Theangacha Neamhfhorleathna’.

Dearadh an leabhrán sa Bhreatain Bheag ag Surrexit Creadigol, Caerdydd, an chéad obair riamh a rinne siad i nGaeilge agus b’fhéidir an chéad leabhar riamh a foilsíodh i nGaeilge sa Bhreatain Bheag. Foilsíodh an leabhrán ar dtús i mBéarla agus sa Fhraincis i 1993. Ina dhiaidh sin cuireadh leaganacha amach i nGearmáinis agus in Iodáilis ach is í an Ghaeilge an chéad mhiontheanga ina bhfuil sé le fáil.

Ba í Sian Wyn Siencyn a scríobh an leabhrán seo. Údarás í Sian ar oideachas trí Bhreatnais agus ar oideachas naíonra. Tá an-chuid taighde ar siúl aici, leis, ar fhorbairt na Breatnaise mar dhara theanga do leanaí óga agus ar mhodhanna múinte teanga sna naíonraí. Ba í Oifeagach na mBlianta Tosaigh ar Choiste Forbartha Oideachais na Breatnaise ag an am.

‘Sé an rud atá á léiriú sa leabhrán seo ná gur rud nádúrtha agus coitianta bheith in ann níos mó ná teanga amháin a úsaid i do bheatha laethúil, agus gur mór an brabús do leanaí óga a bheith tógtha go h-ilteangach. I gcás pobal mionteangacha ní amháin gur ag cosaint a gcultúir féin atá siad ach go bhfuil roinnt mhaith fianaise ann faoin spreagadh a thugann oideachas ilteangach do fhorbairt intléachtúil na leanaí.

Tá roinnt mhaith de chomhairle praiticiúil sa leabhar seo do dhaoine atá ag smaoineamh ar conas is féidir an dátheangachas a bhronnadh ar a leanaí agus sa chaibidil deireannach tá focal faoi ‘pholaitíocht’ na teangacha neamhfhorleathna: “Ní leor an Dea-Mhéin”. Leabhrán iontach suimiúil. Le fáil ó:

'An Biúró Eorpach doTheangacha Neamhfhorleathana' f/ch. 26 Cearnóg Mhuirfean, Baile Átha Cliath 2, Éire.

Patrick Egan a scríobh.

******************

An Briathar Saor Uimh. 2

Nascanna don Ghaeilge / Links to Irish / Gorgysylltiadau i'r Wyddeleg

Leathanach Baile