Only Here for a Month*

Léirmheas ar Leabhar faoi Thuaisceart na hÉireann a Scríobh Breatnach

Feirmeoir is ea Patrick Dobbs, ag a bhfuil talamh i gceartlár tuaithe ciúine na Breataine Bige. Sa bhliain 1994 fuair sé duais ó Aontas Scríbhneoirí na Breataine Bige, agus amach leis óna fheirm bheag i nDyfed, thar sáile go hUltaibh. Rinne sé turas ar shean rothar briste, faoin tuaith agus fríd na bailte, a buaileadh leis na hUltaigh agus ag éisteacht lena raibh le rá acu.

Le linn a chuairte, bhí na ráflaí faoi shos cogaidh ag borradh thar fóir. Bhí a lán daoine, idir ghnáthmhuintir na tuaithe agus bhaill de shluaite na Corónach, iontach amhrasach faoin chuairteoir ait seo ón Bhreatain Bheag. Ach is ag cairdeas na ndaoine a bhí an bua, arís agus arís eile, agus bhí cumha éicint ar mo dhuine ag imeacht dó.

Scríbhneoir proifisiúnta atá i mbun an phinn seo, duine ag a bhfuil combhá chinnte leis an chine dhaonna ina hiomlán. Éistíonn sé leis na fir, na mná, na leanaí a mhair fríd an ghleic armtha, tugann sé léargas dúinn den uamhain agus den dóchas agus léiríonn sé an meas atá aige do sna gnáthdhaoine a chruth slí bheatha dóibh féin in aindeoin an fhulangtha agus an bháis. Cuireann sé i gcuimhne dona lucht léite nach fiú é dóibh aon fhimínteacht nó cur i gcéill mar gheall ar cheist na hÉireann. Dá dtarlódh a leithéid in áit ar bith eile, bheadh sé ina dheargchogadh faoi seo, leis na mílte ag fáil bháis in aghaidh na seachtaine. A bhuí le nádúr an phobail níor tharla sé amhlaidh, go fóill ar a laghad.

Gidh gur leabhar próis atá ann, tá féith na filíochta i bPatrick Dobbs, gan aon amhras. Arís is arís eile, cruthaíonn sé pictiúir de bheatha is de shaol an Chúige le fíorbheagán de dheafhocail. Idir an ghrá agus an ghruaim, tá an t‑iomlán anseo. Ní chuireann Patrick Dobbs i gcéill go bhfuil aon fhreagra aige ar fhadhbanna an Chúige, agus gidh go bhfuil barúlacha laidre aige faoina bhfuil ar siúl ansin, ní éilíonn sé gur aige atá an ceart.

Scothleabhar, fíorsheoid – léigh é má fhaigheann tú an deis.

: Tim Saunders, Caerdydd. Rugadh i gCorn na Breataine. D’fhoghlaim Coirnis, Breatnais agus Gaeilge chomh maith le Fraincis agus Briotáinis.

Nóta de bhreis (1999):

Thóg Tim a bheirt iníonacha le Coirnis agus labhair a máthair an Bhreatnais leo. Tógadh le rinnce na hÉireann freisin iad agus tá an cailín is sine, Gwenno, ar fhoireann 'Lord of the Dance' (Michael Flatley) anois.

*Only here for a month: Ulster journey. 1994, Goldleaf Publishing. ISBN : 0 9516943 0 8

Alt eile le Tim Saunders,

An Briathar Saor Uimh. 4

Abhaile/Home